Instagram hesabını necə qorumalı: 8 addım

Instagram hesablarının oğurlanması Azərbaycanda ən çox rast gəlinən problemlərdən biridir. Adətən hesab "mürəkkəb haker hücumu" ilə yox, sadə səhvlərlə itirilir: zəif parol, eyni parolun bir neçə saytda istifadəsi və ya saxta "Instagram dəstəyi" mesajına inanmaq. Aşağıdakı 8 addım hesabınızı bu hücumların demək olar hamısından qoruyur.

1. Yalnız Instagram üçün güclü parol qoyun

Parolunuz ən azı 14–16 simvol olmalı və başqa heç bir saytda istifadə edilməməlidir. Adınız, doğum iliniz, telefon nömrəniz və ya sevimli komandanız parolda olmamalıdır — Aysel1995! kimi parollar sındırma proqramlarının ilk yoxladığı birləşmələrdir.

Ən asan yol: parol generatoru ilə təsadüfi parol yaradın və onu parol menecerində saxlayın. Yadda saxlamaq istəyirsinizsə, söz parolu seçin.

2. İki mərhələli doğrulamanı (2FA) aktivləşdirin

Bu, ən vacib addımdır. 2FA aktiv olanda kimsə parolunuzu bilsə belə, telefonunuzdakı kod olmadan daxil ola bilmir.

Instagram-da: Profil → ☰ menyu → Accounts Center → Password and security → Two-factor authentication. Menyu adları versiyadan asılı olaraq bir az fərqlənə bilər.

Mümkünsə SMS əvəzinə autentifikator tətbiqi (Google Authenticator, Microsoft Authenticator, 2FAS və s.) seçin. SMS kodu SIM kartın saxta dublikatı ilə ələ keçirilə bilər, tətbiqdəki kod isə yalnız telefonunuzdadır. Ətraflı: İki mərhələli doğrulama nədir?

3. Ehtiyat kodları saxlayın

2FA-nı qoşanda Instagram sizə ehtiyat kodlar (backup codes) verir. Telefonunuz itsə, hesaba yalnız bu kodlarla girə bilərsiniz. Onları ekran görüntüsü kimi qalereyada yox, parol menecerində və ya kağızda təhlükəsiz yerdə saxlayın.

4. Saxta "Instagram dəstəyi" mesajlarına inanmayın

Ən çox yayılmış fırıldaq belədir: DM və ya e-poçtla "Hesabınız müəllif hüququnu pozduğu üçün bağlanacaq", "Mavi nişan almaq üçün formu doldurun" kimi mesaj gəlir və linkdə parolunuzu soruşurlar.

Yadda saxlayın:

• Instagram heç vaxt DM vasitəsilə parol və ya kod istəmir.
• Instagram-dan gələn həqiqi e-poçtları tətbiqdə yoxlamaq olar: Accounts Center → Password and security → Recent emails. Orada yoxdursa, məktub saxtadır.
• Link instagram.com domenində deyilsə (məsələn lnstagram-help.com, meta-support-center.net), heç nə yazmayın.

5. Kodu heç kimə deməyin — hətta "dostunuza" da

Tez-tez oğurlanmış hesabdan dostlarınıza mesaj gəlir: "Səhvən sənin nömrənə kod göndərdim, onu mənə ata bilərsən?". Bu, sizin hesabınızın bərpa kodudur. Kodu verən kimi hesab onların olur. Heç bir kodu, heç kimə, heç bir səbəblə göndərməyin.

6. Hesaba kimlərin girdiyini yoxlayın

Accounts Center → Password and security → Where you're logged in bölməsində hesabınızın açıq olduğu bütün cihazları görürsünüz. Tanımadığınız cihaz və ya şəhər varsa, həmin sessiyadan çıxın və dərhal parolu dəyişin.

7. Üçüncü tərəf tətbiqlərini silin

"Profilinə kim baxıb", "izləyici artır" və bənzər tətbiqlərə Instagram parolunuzu verməyin. Əvvəllər giriş icazəsi verdiyiniz tətbiqləri Accounts Center → Apps and websites bölməsindən yoxlayıb lazımsızları silin.

8. E-poçtunuzu da qoruyun

Instagram parolunu bərpa etmək üçün e-poçtunuz istifadə olunur. E-poçt oğurlanarsa, Instagram da oğurlanır. E-poçtda da güclü, ayrıca parol və 2FA olmalıdır.

Hesab artıq oğurlanıbsa nə etməli?

1. Dərhal e-poçtunuzu yoxlayın — Instagram e-poçt dəyişdirilərkən [email protected] ünvanından məktub göndərir və orada dəyişikliyi geri qaytarmaq üçün link olur.
2. Giriş ekranında "Forgot password?" və ya "Need more help?" seçin, Instagram-ın rəsmi bərpa prosesini izləyin (bəzən şəxsiyyəti təsdiqləmək üçün video-selfi istəyir).
3. Hesabı geri aldıqdan sonra parolu dəyişin, bütün sessiyalardan çıxın və 2FA-nı qoşun.
4. Dostlarınıza xəbər verin ki, sizin adınızdan gələn mesajlara inanmasınlar.

Bərpa etməyi "vəd edən" adamlara pul ödəməyin — onların böyük əksəriyyəti fırıldaqçıdır.

Qısa yoxlama siyahısı

• Instagram üçün ayrıca, ən azı 14 simvolluq parol
• İki mərhələli doğrulama aktivdir (tətbiq ilə)
• Ehtiyat kodlar təhlükəsiz yerdədir
• Naməlum cihazlar yoxdur
• Lazımsız tətbiqlərin icazəsi silinib
• E-poçt da 2FA ilə qorunur

Parolunuzun nə qədər güclü olduğunu bilmək istəyirsiniz? Parolu yoxlayın — yoxlama brauzerinizdə gedir, parol heç yerə göndərilmir.